कोल्हापूरचा न्यू पॅलेस

कोल्हापूरचा न्यू पॅलेस – राजेशाही वैभवाची सजीव कहाणी 🏰

कोल्हापूर हे शहर जसे देवी महालक्ष्मीच्या आशीर्वादाने पवित्र आहे तसेच राजघराण्याच्या परंपरा आणि इतिहासानेही समृद्ध आहे. याच शहराच्या मध्यभागी उभा आहे – न्यू पॅलेस, म्हणजेच नवीन राजवाडा – कोल्हापूरच्या वैभव, कलाकुसर आणि संस्कृतीचा जिवंत नमुना.

🕰️ इतिहास आणि बांधकाम

न्यू पॅलेसचे बांधकाम इ.स. १८७७ ते १८८४ या सात वर्षांच्या कालावधीत पूर्ण झाले. या भव्य वास्तूच्या निर्मितीस सुमारे सात लाख रुपये खर्च झाले, जे त्या काळात अत्यंत मोठी रक्कम होती.

हा राजवाडा काळ्या दगडात बांधलेला असून त्याच्या वास्तुशैलीत भारतीय आणि युरोपीय कलांचा सुंदर संगम दिसतो. या वास्तूचे डिझाइन प्रसिद्ध वास्तुविशारद मँट (Mant) यांनी केले आहे.

🏛️ वास्तुकला आणि रचना

संपूर्ण राजवाडा आठकोनी आकाराचा आहे आणि मध्यभागी उंच मनोरा आहे.
या मनोऱ्यावरची घड्याळ यंत्रणा इ.स. १८७७ मध्ये बसवण्यात आली होती.
प्रत्येक काचेमध्ये छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या जीवनातील प्रसंगांचे चित्रण केलेले आहे.
मुख्य इमारतीसमोर विस्तीर्ण बाग, फौंटन आणि कुस्तीचा मैदान आहे.
दरबार हॉल हा राजवाड्याचा आत्मा मानला जातो – दोन मजल्यांइतक्या उंचीचा हॉल, जिथे सुबक कोरीव खांब, रंगीत काचेतील कलाकृती आणि सिंहासन आहे.

🖼️ शाहाजी छत्रपती संग्रहालय

न्यू पॅलेसच्या भूतळावर शाहाजी छत्रपती संग्रहालय आहे, जे कोल्हापूरच्या राजघराण्याच्या वारशाचे प्रतीक आहे. या संग्रहालयात प्रदर्शित आहेत –

राजघराण्याचे पोशाख, दागिने, अस्त्रे, खेळ, भरतकाम आणि शिल्पकला
चांदीचे हत्तींचे आसन (silver elephant saddles)
औरंगजेबाच्या तलवारींपैकी एक तलवार
ब्रिटिश वायसरॉय आणि गव्हर्नर जनरल यांनी लिहिलेली पत्रे
तसेच शिकार मोहिमांतील छायाचित्रे — शंभराव्या वाघासोबतचा महाराजांचा फोटो, हत्तींच्या शिकार मोहिमा, चित्ता प्रशिक्षणाच्या दृश्यांची मालिका

🐅 निसर्गसंपन्नता आणि प्राणिसंग्रहालय

राजवाड्याच्या प्रांगणात छोटं प्राणीसंग्रहालय (Zoo) आणि तलाव (Ground Lake) आहे. येथे शिकार कालखंडातील जतन केलेले प्राणी प्रदर्शनात ठेवले आहेत —
वाघ, सिंह, काळा बिबट्या, रानगवा, अस्वल, काळवीट, विविध हरिणांचे प्रकार आणि हिमालयीन अस्वल.

👑 आजचा न्यू पॅलेस

आजही छत्रपती शाहू महाराजांचा वंशज राजघराणे या राजवाड्यात राहतो. राजवाड्याचा एक भाग खाजगी निवास असून दुसरा भाग संग्रहालय म्हणून सर्वांसाठी खुला आहे.

दररोज हजारो पर्यटक येथे भेट देतात. येथील शिवाजी महाराजांच्या जीवनाचे चित्रण, राजेशाही वस्तू, आणि स्थापत्यकलेचा वैभव अनुभवताना प्रत्येक मराठी मन अभिमानाने भरून जाते.

कोल्हापूरचा न्यू पॅलेस म्हणजे केवळ राजघराण्याची वास्तू नव्हे – तर महाराष्ट्राच्या इतिहास, संस्कृती आणि अभिजात कलांचे मूर्त रूप आहे.

जर तुम्ही कोल्हापूरला जात असाल, तर महालक्ष्मी देवीच्या दर्शनानंतर या राजवाड्याला नक्की भेट द्या – कारण इथे प्रत्येक दगडात मराठी राजसत्तेचा वारसा बोलतो.

📍स्थान: न्यू पॅलेस रोड, भाऊसिंगजी रोड, कोल्हापूर, महाराष्ट्र – ४१६००३
वेळ: सकाळी १०:०० ते संध्याकाळी ६:००
प्रवेश शुल्क: नाममात्र (भारतीय व परदेशी पर्यटकांसाठी वेगवेगळे दर)

“जय महाराष्ट्र, जय कोल्हापूर!

कोल्हापूरचा न्यू पॅलेस